ECW heeft in zowel het Grootslag als op Agriport een warmtenet gerealiseerd van ongeveer 7 kilometer. Via dit leidingwerk brengen we duurzame warmte naar onze klanten. Onze klanten gebruiken zodoende minder aardgas en hoeven daarom minder gebruik te  maken van eigen aardgas installaties. De warmtebehoefte van onze klanten is net zoals bij iedereen thuis hoog in de winter en laag in de zomer. Om in deze vraag zo duurzaam mogelijk te voorzien heeft ECW een aantal verschillende technieken in gebruik.

Aardwarmte-installaties zijn duur om te bouwen, maar het is relatief goedkoop om de installatie te laten draaien. Die moet dus veel uren maken. De opgewekte warmte is met name geschikt voor de basisvraag aan warmte. De warmteopslag (Hoge Temperatuur Opslag, HTO) helpt zowel om de aardwarmte-centrales te laten draaien als om de warmtelevering en betrouwbaarheid in de winter te vergroten. HTO is nog erg nieuw en daarom onderdeel van een Europees Onderzoeksprogramma, zie ook HTO.

Bovenstaande figuur geeft duidelijk ons productieplan weer voor Agriport.

Biomassa (o.a. houtsnippers) zien we als een overgang totdat betere technieken zich bewezen hebben. Nederland was in ieder geval tot 2019 houtsnipper exporterend. Ondanks dat er mogelijk duurzamere toepassingen zijn voor resthout gebeurde dit niet en werd het geëxporteerd.

ECW Energy verwacht de biomassa-centrale tot medio 2032 in te zetten voor de winterpiek. Daarna bijvoorbeeld als back-up. Tegen die tijd gaan we er vanuit dat de HTO-installatie zich bewezen heeft en we andere warmtebronnen gebruiken en meer HTO-installaties bijbouwen. Zo blijft de warmtemix op de warmtenetwerken van ECW continu in beweging. Naast de duurzame warmte komt de rest van de warmtebehoefte van gasgestookte WKK’s en ketels.

Lees meer over:
Aardwarmte
HTO
Bio-energie
WKK

Aardwarmte (Geothermie)

Aardwarmte of geothermie is de duurzame winning van warmte diep uit de aarde. Via een buis wordt heet geowater van grote diepte opgepompt. Na de winning van de warmte wordt het afgekoelde water met een andere buis weer terug de grond in gepompt. ECW Energy is een grote aardwarmte-producent, met in totaal 5 ‘doubletten’. Een doublet is een put met twee buizen voor het oppompen en terugpompen.

ECW heeft in 2019 circa 500.000 MWh* aardwarmte geproduceerd. Hiermee hebben de kwekers in het Grootslag en op Agriport circa 55 miljoen kubieke meter aardgas bespaard vergeleken met verwarmen met een gasketel!

*Mega (M) staat voor 1 miljoen: 1MWh is 1 miljoen wattuur en dus 1000 kWh. Een megawatt vermogen kan ongeveer 1.000 huishoudens tegelijkertijd van elektriciteit voorzien.

Dit is wat je met 1 kubieke meter gas uit Groningen kan doen:
0 keer
handen wassen met warm water
0 keer
afwassen
0 keer
douchen
0 keer
douchen met een spaardouche
0 keer
in bad
0 keer
een maaltijd koken

ECW heeft momenteel twee locaties voor aardwarmte: Agriport Middenmeer en het Grootslag Andijk/Wervershoof. In Agriport heeft ECW 3 aardwarmtedoubletten (6 putten). De eerste putten op Agriport zijn in 2014 in gebruik genomen. De putten zijn circa 2250 meter diep. Vanaf die diepte wordt water van ongeveer 92 graden Celsius opgepompt. In Andijk heeft ECW 2 aardwarmtedoubletten (4 putten). Die zijn iets minder diep, het water is ongeveer 84 graden.

Als het hete water boven komt, gaat het eerst door een tank die water en meegekomen gas scheidt. Het water gaat daarna via filters naar de warmtewisselaars. Dit zijn installaties met heel veel dunne platen titaniumstaal. Aan de ene kant van de plaat stroom het hete opgepompte water en aan de andere kant koud water uit ons leidingennet. De hitte wordt via de plaat doorgegeven. Het koude water is nu warm tot heet en kan naar de kassen.

Het afgekoelde aardwarmte-water gaat nog een keer door een filter voordat het schoon diep de grond in gaat. Na circa 10-20 jaar komt dit water weer bij de put uit. Het is dan opnieuw opgewarmd door de aardwarmte. Zo kan dit vele keren herhaald worden. Uiteindelijk zal de temperatuur iets zakken maar dat is nog steeds goed bruikbaar.

Bij de productie van aardwarmte komt gas vrij. Dit is gas dat in het water is opgelost. Het komt vrij omdat de druk verlaagd wordt van meer dan 200 bar diep in de bodem naar 5 bar aan de oppervlakte. Vergelijk het met het opendraaien van een fles bruiswater.

Dit gas wordt om veiligheid, technische en praktische redenen uit het systeem gehaald. ECW heeft drie installaties om dit gas te gebruiken: een WKK, een ketel en een noodfakkel. Het gas gaat in de WKK voor zover mogelijk. We produceren daarmee stroom en warmte. De warmte leveren we aan de afnemers en de elektriciteit gebruiken we voor de pompen van de aardwarmte-centrale.

Als de WKK in onderhoud is of er meer gas is dan de WKK kan verbruiken dan schakelt de gasketel bij en maken we meer warmte. Als de gasketel storing heeft dan gaat de fakkel aan. Op Agriport is dit een open versie en kun je de vlam zien. Dat is dus niets om je zorgen over te maken. In ons tweede project in Andijk hebben we – om ongeruste telefoontjes te voorkomen – gekozen voor een gesloten fakkel, de vlam is niet zichtbaar.

Bio-energie

Een bio-energiecentrale produceert warmte voor de glastuinbouw. Dit gebeurt door het verbranden van snoei- en resthout. Met de warmte die vrijkomt worden de kassen verwarmd. Bij de verbranding van het hout komt natuurlijk rook vrij. Deze rookgassen worden op een slimme manier gefilterd om vuile stofdeeltjes en stikstof er zo veel mogelijk uit te halen. Wat de lucht in gaat, is dus zo schoon mogelijk. Veel schoner dan de rook van een open haard of houtkachel.

ECW gebruikt de bio-energiecentrale op Agriport alleen voor pieken in de de winter. In de zomer staat de centrale uit. Zo gebruiken we resthout alleen in de winterperiode. Zie ook de toelichting bij warmte voor de inpassing van bio-energie in het warmteprofiel.

In Andijk is een bio-energiecentrale van de firma Host aangesloten op het netwerk van ECW. Zij maken naast warmte ook stroom. Deze elektriciteit gaat via een kabel rechtstreeks naar de aardwarmte-centrale van ECW en levert stroom voor de pompen. Stroom die niet nodig is, gaat naar het landelijke net.

Hoge temperatuur opslag

In 2021 wordt de eerste Hoge Temperatuur Opslag (HTO) op Agriport in gebruik genomen.

In de zomer wordt koud grondwater opgepompt en opgewarmd via een warmtewisselaar met warmte uit de aardwarmte-centrale. Dit opgewarmde water gaat weer terug in de bodem in een andere grondlaag. Dit is de HTO, de Hoge Temperatuur Opslag.

In de koude maanden is de vraag vanuit de kassen groter dan wat de aardwarmte-centrale kan leveren. Dan springt de HTO bij. Door het in de bodem opgeslagen warme water weer op te pompen, gaat deze warmte via een warmtewisselaar naar het CV-systeem van de kassen.

Dit proces wordt jaarlijks herhaald. In de zomer wordt warmte opgeslagen en in de winter wordt deze warmte afgegeven. Zo maken we met een combinatie van technieken een duurzaam totaalsysteem. We besparen met de HTO ruim 2,2 mln Nm3* aardgas. Dat is voldoende voor een heel jaar voor 1500 huishoudens.

De HTO van ECW is onderdeel van het Heatstore-onderzoek binnen het programma Geothermica van de EU.

HTO is – zodra succesvol bewezen- ook te gebruiken voor andere warmtebronnen zoals voor opslag van zonthermie en proceswarmte.

*Nm3 = Nm3 is de standaard eenheid (volumemaat) waarin aardgas wordt gemeten. Het staat voor de hoeveelheid gas die bij een temperatuur van 0 graden Celcius, onder absolute druk van 1,01325 bar, een volume van 1 m3 inneemt.